SAYI: B.09.YDK.0-00.00.00/48 09 EKIM 2001

KONU: Kamu ve Özel Insaatlarda

Beton, Beton Çelik Çubuk Kalite

Kontrolü Hk.

...................... VALILIGINE

ILGI: a) Bakanligimizin (Yapi Isleri Genel Müdürlügü) 08.10. 1996 gün ve 512 sayili genelgesi.

b) Bakanligimizin (Yapi Isleri Genel Müdürlügü)13.02.1998 gün ve 75 sayili genelgesi.

c) Bakanligimizin (Yüksek Fen Kurulu) 15.09.2000 gün ve 532 sayili genelgesi.

Yapi denetimi hakkinda 595 Sayili K.H.K. ve Yönetmeligi çikartilmis, K.H.K.' nin Anayasa Mahkemesi Baskanliginca yürütmesinin durdurulmasi ve iptalinden sonra da 4708 sayili Yapi Denetimi Hakkinda Kanun ve bu kanuna dayali Yapi Denetimi Uygulama Usul ve Esaslari Yönetmeligi 13. 08.2001 tarihinde yürürlüge girmistir.

Ülkemizin depremler nedeniyle ugradigi can ve mal kayiplarinin en aza indirilebilmesi için kalitesiz ve denetimsiz yapilasmanin önlenmesi, çagdas norm ve standartlarda yapi üretiminin saglanabilmesi amaciyla çikarilan 4708 sayili Yapi Denetim Kanununda, yapi üretim sürecinde gerçeklestirilen tüm mühendislik ve mimarlik hizmetlerinin, bünyelerinde, denetçi mühendis ve denetçi mimar bulundurmasi zorunlu yapi denetim kuruluslarinca denetlenmesini hükme baglamistir.

Ancak, kanunun geçici 2.maddesinde; "bu kanun yürürlüge girdikten önce 3194 sayili Imar Kanunu ile 595 sayili Yapi Denetimi Hakkinda K.H.K. hükümlerine göre alinan yapi ruhsatlari geçerlidir." hükmü yer almaktadir. 595 sayili K.H.K.'nin Anasaya Mahkemesince iptali nedeniyle bu K.H.K.'ye göre ruhsat alan insaatlarin uygulamalari 4708 sayili Yapi Denetim Hakkindaki Kanuna göre yapilacaktir.

Bu durumda sistemde 595 sayili K.H.K., 3194 sayili "Imar Kanunu" ve önümüzdeki günlerde de 4708 sayili "Yapi Denetim Hakkindaki Kanun"a göre ruhsat alan insaatlar bulunacaktir.

4708 sayili Kanunun 2.maddesi (1) bendinde; "zemin, malzeme ve imalata iliskin deneyleri, sartname ve standartlara uygun olarak Laboratuvarlarda yaptirmak" hükmü yer almis, yönetmeligin 6nci maddesi "yapim asamasinda" baslikli bölümün ( a ) bendinde de; "yapinin tasiyici sistemindeki beton, beton çelik çubuk, duvar elemanlari v.b. malzeme ve imalatin standart ve sartnamelere göre bakanlikça izin verilen özel ve kamu kuruluslarinin laboratuvarlarinda muayene ve deneylerini yaptirarak raporlarinin ilgili idareye verir" sarti konmustur.

3194 sayili "Imar Kanunu"nda ise bu konuda açik ifade bulunmamasi nedeniyle imalatlara iliskin deneylerin kuralsiz ve geçersiz yöntemlerle geçistirilecegi, Bakanligimiza iletilen duyum ve sikayetlerden anlasilmaktadir.

.../..

-2-

Ayrica ilgi genelgelerimizde ve standartlarda açikça belirtilmesine ragmen, yapinin tasiyici sisteminin kalite kontrolünün ilgili standart ve sartnamelere uygun olarak yapilmadigi, beton ve çelik çubuklarin insaat mahallinde usulüne uygun numune almak yerine, hazir beton firmalarinin verdigi raporlari ve malzeme saticilarinin TSE belgelerini yeterli görüldügü anlasilmaktadir.

Yapida kalite kontrolünün en esasli amacini dislayan bu uygulamaya kesinlikle son verilecek ve bu konuda ilgili standartlar ve sartnamelerin uygulanmasi saglanacaktir.

Bu nedenle, mecburi uygulamada bulunan TS500 "Betonarme Yapilarin Tasarim ve Yapim Kurallari" ile TS11222 " Hazir Beton " standartlarina uygun olarak;

- - - - Nitelik kontrolü için numunenin TS2940 uygun olarak ilgililer (Den. Müh./Mim. veya Fenni Mesul ve müteahhit) ile Bakanligimizdan izin belgesi almis kamu veya özel laboratuvar elemanlarinin nezaretinde bir tutanakla alinmasi,

- - - - Tutanakta, numunenin alinmasini isteyen firma, santiye adresi, ada parsel no su, hazir beton üreticisi firma adi, beton sinifi, katkili olup olmadigi, numunenin alinis tarihi ve saati, yapida betonun döküldügü yer, slump degeri (firma beyani ve TS2871' e uygun, yerinde yapilarak bulunan deger), alinan numune sayisi, ortam sicakligi (°C) , beton sicakligi (°C) nin belirtilmesi,

- - - - Nitelik kontrolü için alinan, TS3351'e uygun olarak bakim ve kürü yaptirilan ve TS3114'e göre beton numunelerine ait basinç dayanim deney sonuçlarinin yapi için öngörülen beton sinifina göre TS500 de belirtilen kosullari saglamasi; saglamadigi takdirde yapiya zarar vermeyecek Bakanligimizdan Laboratuvar Yeterlik Izin Belgesi almis kamu ve özel laboratuvarlar tarafindan TS10465' e göre alinan ve deneyleri yapilan karot örnekleri ile yerindeki beton dayaniminin tespit edilerek yapi için öngörülen beton sinifina göre TS500 de öngörülen kosullari saglamasi,

- - - - Santiyede ihzar edilen her partide yer alan her çapta beton çelik çubuk ve hasirlarin, ne miktar ihrazati temsil ettigini belirten bir tutanakla alinacak numuneler üzerinde Bakanligimizdan Laboratuvar Yeterlik Izin Belgesi almis kamu ve özel laboratuvarlara yaptirilacak deney sonuçlarini gösterir rapor ile mecburi yürürlükte bulunan TS708 "Beton Çelik Çubuklari" veya TS4559 "Beton Çelik Hasirlari" standardlarina uygunlugun denetlenmesi,

- - - - 3194 sayili Imar Kanunu hükümlerine göre ruhsat alip ayni kanun hükümlerine göre veya 595 sayili K.H.K.'ye göre ruhsat alip, 4708 sayili Kanun Hükümlerine göre devam eden insaatlarda malzeme kalite kontrolünün devaminin kesinlikle saglanmasi.

- - - - Yukaridaki hususlarin kontrol teskilati veya ilgililer (Den.Müh./Mim.veya Fenni Mesuller) tarafindan belgelendirilmesi, Belediyeler veya Valiliklerin de bu belgelerin eksiksiz tamamlanmasini takip etmeleri, denetimin daha saglikli yapilabilmesi açisindan her kata ait demir vizesi asamasinda; beton denetimi için bir önceki dökülen betona ait (28 günlük sonuçlari daha sonra istenmek kaydi ile) en az 7 günlük deney raporlarinin, demir denetimi için o kata ait demir raporlarinin istenmesi, aksi takdirde insaatin devamina izin verilmemesi,

.../..

-3-

Ayrica Bakanligimiz Il teskilatlarindaki mevcut labaratuvarlarin 4708 sayili Yapi Denetimi Hakkinda Kanun ve bu kanuna dayali Yapi Denetimi Uygulama Usul ve Esaslari Yönetmeligi hükümlerine göre de gerekli inceleme ve kontrolleri yapilabilecek konuma getirilmesi gerekmektedir.

Uygulamada yukarida belirtilen esaslara uyulmasi, konu ile ilgili çalisma ve denetimlerin bu yaklasimla yürütülmesi, genelgemizin iliniz dahilindeki tüm Kaymakamliklara, Belediyelere, Bayindirlik ve Iskan Müdürlügüne, Organize Sanayii Bölge Müdürlügüne ve varsa Serbest Bölge Müdürlügüne duyurulmasini ve ayrica uygulama ile görevli personele imza karsiligi teblig edilmesinin saglanmasini arz/rica ederim.

Ali HELVACI
Bakan a.

Müstesar

DAGITIM:

1- 19 Pilot Il Valiligine

2- Içisleri Bakanligina (Mahalli Idareler Gn.Md.gü)

...../..../2001 Y.D.K.Üyesi :T.ÖZER

...../..../2001 Y.D.K.Baskani :M.ÜNAL

...../..../2001 Müstesar Yrd. :S.Ö.ERBAKAN