T.C.
BAYINDIRLIK VE ISKAN BAKANLIGI
Yapi Denetimi Komisyonu Baskanligi
ANKARA
SAYI : B.09.0.YDK.0.00.00.00/
KONU: Yapi Denetimi
PILOT 19 IL VALILIGINE
IÇISLERI BAKANLIGINA
SANAYII VE TICARET BAKANLIGINA
ÇALISMA VE SOSYAL GÜVENLIK BAKANLIGINA
13 Agustos 2001 tarihinden itibaren yürürlüge giren,
4708 sayili Yapi Denetimi Hakkinda Kanun'un uygulamasinda
meydana gelen tereddütlerin giderilmesi için asagidaki
açiklamalara ihtiyaç duyulmustur.
1- TS 8737 "Yapi Ruhsati" ve TS 10970 "Yapi Kullanma
Izin Belgesi" Formlarinin, 13 Agustos 2001 tarihinde yürürlüge
giren 4708 Sayili Yapi Denetimi Hakkinda Kanun'un amir
hükümleriyle bazi kisimlarda uyum saglamadigi anlasilmistir.
Bu nedenle;
a) Denetlenecek yapiya iliskin teknik bilgiler ile yapinin
denetimini üstlenecek denetçi mimar/mühendis ve yardimci
kontrolün kisisel bilgileri ile imzalarini tasiyan, yapi
denetim kurulusunca imzali form, Bakanligimizca tasdikli
"Yapiya Iliskin Bilgi Formu" ekinde idarenize intikal
ettirilecektir.
Bu nedenle denetçi mimar/mühendis ve yardimci kontrol
elemanlarinin "Yapi Ruhsati"nin 85 nci ve "Yapi Kullanma
Izin Belgesi"nin 86 nci bölümlerini imzalamalarina gerek
bulunmamaktadir.
Bu elemanlardan taahhütname, imza beyani, nüfus cüzdani,
ikametgah v.b. gibi belgeler istenmeyecektir. Sadece Yapi
denetçisi insaat mühendisi ve yardimci kontrol elemanlarindan
ikametgah belgeleri istenecek ve yapim süresince bu belgelerin
kontrolleri idareler tarafindan yapilacaktir.
b) Yapi Ruhsati ve Yapi Kullanma izin belgesinin Yapi
Denetim Kurulusu ile ilgili bölümleri; 4708 Sayili yasanin
(2-b) ve ilgili yönetmeligin 7 nci maddesi geregince;
Kurulusu temsilen denetçi mimar veya insaat mühendisi
tarafindan imzalanacaktir.
2- 3194 sayili Imar Kanununun 29 uncu maddesine göre
ruhsat süresi 5 yil olarak belirlenmistir. Ruhsat süresi
ile yapi süresinin ayni anlamda degerlendirilmesi söz
konusu olmayip, yapim süresi yapinin niteligine, büyüklügüne,
teknolojik özelliklerine ve finansina göre degisebilmektedir.
Bu nedenle yapi süresi, yapi sahibi ile müteahhit arasinda
yapilacak sözlesme hükümleri içinde belirlenir ve yapi
denetim bedeli de bu süre dikkate alinarak hesaplanir.
3- Yapi denetim kurulusunun, yapi denetimini üstlendigine
dair taahhütname ile Kanun'un (2-b) maddesi ile yönetmeligin
12 nci maddesinde belirtilen "Yapi Denetimi Hizmet Sözlesmesi"nde
noter tasdiki sarti aranmayacaktir.
4- Yapi Ruhsati verme yetkisine haiz Idarelerin ve Yapi
Denetim Kuruluslarinin, 4708 sayili Yapi Denetimi Hakkinda
Kanunun uygulanmasi ve bu kanun ile ilgili imar uygulamalarindaki
sorunlarla ilgili tüm yazili basvurularini Valiliklere
(Bayindirlik ve Iskan Müdürlügü) yapmalari gerekmektedir.
Bayindirlik ve Iskan Müdürlüklerimizin konuyu çözümleyememesi
durumunda; 4708 sayili Kanun ve Uygulama Yönetmeligi ile
ilgili hususlari, Yapi Denetim Komisyonu Baskanligina,
3194 sayili Imar Kanunu ve uygulamalari ile baglantili
konulari, Teknik Arastirma ve Uygulama Genel Müdürlügü,
Imar Uygulama Daire Baskanligina iletmeleri gerekmektedir.
Bugüne kadar, Idareler, Denetim Kuruluslari, özel ve tüzel
kisiler tarafindan Yapi Denetim Komisyon Baskanligimiza
iletilen yukarida belirtilen konularla ilgili basvuru
dilekçeleri, Bakanligimiz ilgili birimlerinden görüs ve
teyit alinarak genelgemizle çözümlenmektedir. Genelgemiz
ayrica Yapi Denetim Komisyon Baskanliginin http://ydk.bayindirlik.gov.tr
adresli web sayfasinda yayinlanmaktadir.
5- 4708 sayili Kanunun 1.nci maddesi (J) bendinde, "Yapi
Müteahhidi" tanimi yapilirken "..... ilgili meslek odasina
kayitli, gerçek ve tüzel kisiyi." Ifadesi bulunmaktadir.
Kanunun bu amir hükmü geregi, yapinin müteahhitligini
üstlenen Ticari firmalardan kurulus "amaç" maddesinde
"yapi müteahhitligi" kaydi veya Ticaret Odasi "yapi müteahhitligi"
meslek kaydi istenecektir.
6- Kanunun 7 nci maddesi, Yönetmeligin 16 nci maddesi
geregince, denetçi mimar/ mühendisler ile Yapi Denetim
kuruluslarinin sicil raporlari.
a) Büyüksehir Belediyelerinde:
1.nci Sicil amiri; Fen Isleri Müdürü ve/veya Imar Sube
Müdürü,
2.nci Sicil amiri; Fen Isleri Daire Baskani ve/veya Imar
Daire Baskani
b) Diger Belediyelerde:
1.nci Sicil amiri; Fen Isleri Müdürü ve/veya Imar Sube
Müdürü,
2.nci Sicil amiri; Belediye Baskani veya Belediye Baskan
Yardimcisi,
tarafindan doldurulup, ilgilinin görev ve ünvanlari belirtilerek
imzalanacaktir.
7- Yönetmeligin 12 nci maddesinde yeralan Hizmet Sözlesmesinin,
yönetmelik eki örnek-8 de belirtilen asgari sartlari tasimasi
öngörülmekte olup, ancak gerekli görülen hükümler eklenebilecektir.
8- Imar plani ile belirlenen kattan az yapilmak istenen
yapilarin; projeleri imar durumuna göre yapilmak kaydiyla,
yapinin denetim hizmet bedeli, yapi ruhsatina baglanan
katlar (bodrum katlari dahil) üzerinden hesaplanacaktir.
9- Bilindigi gibi tip imar yönetmeligine göre yapilarda
tasiyici unsuru etkileyen ve/veya insaat alanini ve ruhsat
eki projeleri degistiren esasli tadilatlar ruhsata tabidir.
4708 sayili Kanun geregince denetime tabi yapilarda da,
esasli tadilatlar; (onarimlar); kat ilavesi, insaat alaninin
degistirilmesi, tasiyici sistemin güçlendirilmesi, yapinin
veya bagimsiz bölümün karakterinin, kullanim amacinin
degistirilmesi ruhsata tabidir.
10- Ruhsatsiz olarak yapilmis veya herhangi bir nedenle
(esasli tadilat gibi) yeniden ruhsat alinmasi gereken,
kismen veya tamamen insa edilmis olan yapilarin denetim
ücretlerinin hesabinda, asagida belirtilen ücret sistemi
uygulanacaktir.
a) Ruhsatsiz olarak baslanmis bir yapinin mevcut durumunun
incelenmesi, gerekli ise yeniden röleve ve plan çizilmesi,
yapinin betonarme hesaplari ile, deprem hesaplarinin yeniden
yapilmasi, etüt, deney ve testlerin yapilmasi, özetle
yapinin güvenliginin ortaya çikarilmasi için gereken tüm
islemler, yapi denetim kuruluslari ile mal sahipleri arasinda
yapilacak özel hizmet sözlesmeleri ile belirlenecektir.
b) Bu incelemeler sonucunda yapinin güçlendirilmesi gerekli
ise, yapi denetim kuruluslarinca, yapi sahibine güçlendirmede
izlenecek genel kurallar hakkinda bir rapor verilecek
ve proje müellifi ile anlasilarak güçlendirme projesi
hazirlanmasi istenecektir.
Güçlendirme projesi hazirlanmis bir yapinin denetim ücreti
ise "Yapi Denetim Uygulama Yönetmeligi"nin 14.maddesinde
belirtilen esaslara göre hesaplanacaktir.
c) Mevcut yapiya ilave katlar da yapilmasi gerekiyor
ise bu durumda yapinin güvenliginin incelenmesi için (a)
bendi esaslari uygulanacak, güçlendirme gerekli ise (b)
bendi esaslarina göre hazirlanacak güçlendirme projesi
maliyetlerine ilave katlarin maliyetleri de dahil edilerek
bulunacak kesif bedeli esas alinacak ve 14 ncü madde esaslari
uygulanacaktir.
11- 4708 sayili Kanunun amaci olan yapida can ve mal
güvenligini saglamak; ancak kanunun kapsamina giren bütün
yapilarda uygulanmasi ile mümkün olabilecektir. Dolayisiyla
Idarelerin, kaçak yapilasmayi önleyici tedbirlerini bir
kez daha gözden geçirmeleri ve hiç tereddüt etmeden yasal
yetkilerini kullanmalari ve kesinlikle kaçak olarak insa
edilen yapilara hiçbir altyapi hizmetini tesis etmemeleri
gerekmektedir.
12- Uygulama Yönetmeliginin 15 nci maddesinde "Düzenlenen
hakedis raporu, yapi sahibi ve ilgili idarenin yetkili
birimince onaylandiktan sonra bedeli en geç 7 gün içerisinde
yapi denetim kurulusuna ödenir." hükmü yeralmaktadir.
Ilgili Idarenin, Mal sahibi ve/veya yapi müteahhidinin,
Idareye olan kisisel, emlak, vergi v.s. gibi borçlarini
bu hesaptan tediye etmeleri, bu gibi nedenlerle hakedisi
bekletmeleri veya ödememeleri mümkün degildir.
13- Hizmet bedelinin ilk taksiti, yapi ruhsatinin alinmasini
mutakiben Ilgili Idarece açilan hesaba yatirilmak zorundadir.
Yönetmeligin 15 nci maddesi ikinci paragrafinda "Yapi
ruhsatinin alinmasini müteakip, talebi halinde ilk taksit
veya kismi ilk taksit banka teminat mektubu veya devlet
tahvili karsiliginda yapi denetim kurulusuna avans olarak
ödenir. Bu avans ilk hakedisten mahsup edilir. Ve alinan
teminat idaresince iade edilir." Hükmü bulunmaktadir.
Yönetmeligin 14 ncü maddesi son iki paragrafi geregince;
Hizmet bedelinin ikinci, üçüncü ve dördüncü bölüm taksitleri,
herbiri kendi içerisinde hizmet bedelinin %10'undan az
olmamak üzere yapinin ölçülebilir seviyesi esas alinarak
kismi taksit oranlarina bölünebilecektir.
Yapi sahibi taksitini veya kismi taksitini pesin olarak
yatirmadan, müteakip bölümün devamina ilgili idarece izin
verilmeyecektir.
14- Kanunun 6 nci maddesi, yönetmeligin 7 nci maddesi
geregi; yapi denetim kuruluslari ile denetçi mimar veya
mühendislerinden birinin yapi ile iliskisinin kesilmesi
halinde, Ilgili Idarece yapinin o andaki durumunu belirleyen
tesbit tutanagini, üç is günü içinde düzenleyerek bir
kopyasini Yapi Denetim Komisyonu Baskanligina göndermek
mecburiyetindedir.
15- Kültür ve Tabiat Varliklarini Koruma Kurulu tarafindan
tescilli olup, kamu kurum ve kuruluslarina ait olmayan
yapilarda 4708 sayili kanunun hükümlerine tabidir.
16- Kanun'un "Yapi denetim kuruluslari ve görevleri" ana
baslikli 2 nci maddesi (e) bendinde; "............ denetimleri
sirasinda yapida kullanilan malzeme ve imalatin teknik
sartname ve standartlara aykiri olduklarini belirledikleri
takdirde, durumu bir rapor ile ilgili Idareye ve Il Sanayi
ve/veya ticaret müdürlüklerine bildirmek" hükmü (f) bendinde
ise; "Is yerinde, is güvenligi ve isçi sagligi konusunda
gerekli tedbirlerin alinmasi için yapi müteahhidini yazili
olarak uyarmak, uyariya uymadigi takdirde durumu ilgili
Bölge Çalisma Müdürlügüne bildirmek" hükmü yeralmaktadir.
Idarelerin kontrollerinde titizlikle bu konularin takipçisi
olmalari gerekmektedir.
17- Arsa sahibi (mal sahibi) tarafindan kendi ikametgahi
için ruhsatli veya ruhsatsiz olarak yapilmis ve bitirilmis
ikamet edilen ancak "Yapi kullanma izin belgesi" almamis
yapilarin denetimi, bu genelgenin 10 ncu maddesi hükümlerine
göre yapilacagi, bu durum ve sarttaki yapilara yapi kullanma
izin belgesi verilmesi asamasinda, 12.11.2001 tarih ve
555 sayili genelgemizin 9 uncu maddesindeki mal sahibinin
müteahhitligi üstlenmesi durumunda istenilecek Ticaret
Odasi kaydi ile vergi mükellefi olmasi kaydi aranmayacak
sadece yapinin müteahhitligini üstlenmis olduguna dair
noterden taahhütname vermesi istenecektir.
18- Kanun'un 2 nci maddesi (a) bendinde; "........ yapinin
insa edilecegi arsa veya arazinin zemin ve temel raporlari
.........", yönetmeligin 6 nci maddesi (c) bendinde; "Bakanlikça
hazirlanarak 28.06.1993 tarihli ve 393 sayili Genelge
ile yürürlüge konulmus olan Zemin ve Temel Etüdü Raporunun
Hazirlanmasina Iliskin Esaslar"a uygun olarak bir Jeoteknik
raporunun olup olmadigini ve temel sisteminin bu rapora
uygunlugunu" amir hükümleri yeralmakta olup, ilgili idarelerce
istisnasiz tüm yapilarda "Zemin ve Temel Etüdü Raporunun
hazirlanmasina Iliskin Esaslar"a uygun olarak hazirlanmis
Jeoteknik rapor istenecektir.
19- 12.11.2001 tarih, 555 sayili genelgemizin, mal sahiplerince,
yapi müteahhitligi üstlenilmesi durumuyla ilgili 9 ncu
maddesi (c) bendinde; "Yapinin müteahhitliginin üstlenildigine
dair noter tasdikli taahhütname vermesi" talimatimiz geregi
bazi uygulama hatalarinin ortaya çiktigi anlasilmistir.
Noter tasdikli taahhütnamelerde; Mal sahibinin, arsaya
ait ada, parsel, Il, Ilçe, Mahalle/Köy bilgileri vermek
kaydiyla yapinin proje ve mahal listesine, bu hususta
mevcut teknik ve idari tüzük, yönetmelik, standart ve
sartnameler ile fen ve sanat kurallarina ve yapi sanatinin
genel olarak bilinen kaidelerine uygun olarak yapi müteahhitligini
yürütecegini taahhüt etmesi yeterlidir.
Taahhütnamelerde; Yapinin (m2) si veya maliyeti (kesfi)
gibi hususlar yeralmayacaktir.
Uygulamada yukarida belirtilen esaslara uyulmasi, konu
ile ilgili çalisma ve denetimlerin bu yaklasimla yürütülmesi,
genelgemizin iliniz dahilindeki tüm kaymakamliklara, belediyelere,
Bayindirlik ve Iskan Müdürlügüne, Organize Sanayi Bölge
Müdürlügüne ve varsa Serbest Bölge Müdürlügüne duyurulmasini
bilgilerinize arz geregini rica ederim.
Prof.Dr.Abdulkadir AKCAN
Bakan
DAGITIM:
Geregi: Bilgi:
Pilot 19 Il Valiligine Içisleri Bakanligina
Sanayii ve Ticaret Bakanligina
Çalisma ve Sosyal Güvenlik Bakanligina
..../..../2002 YDK.Üyesi :G.BAYSAL
..../..../2002 YDK.Üyesi :T.ÖZER
..../..../2002 Gn.Md.Yrd.YDK.Bsk. : M.ÜNAL
..../..../2002 Müstesar Yrd. : S.Ö.ERBAKAN
|
